विधायनका प्रकार: सर्वोच्च, मातहत र प्रत्यायोजित

Exam Snapshot

विधायन कानूनको एक प्रमुख स्रोत हो। साल्मन्डको वर्गीकरण (सर्वोच्च र मातहत) र प्रत्यायोजित विधायनको अवधारणामा ध्यान दिनुहोस्। नेपालको संविधान र 'अल्ट्रा भाइरस' (अधिकार क्षेत्र बाहिर) को सिद्धान्तलाई नियन्त्रण संयन्त्रको रूपमा बुझ्नुहोस्।

Core Concept

विधायन भन्नाले एक सक्षम निकायद्वारा कानूनी नियमहरूको औपचारिक सिर्जनालाई जनाउँछ।

Nepal Law Anchors

Confusable Terms

विशेषता सर्वोच्च विधायन प्रत्यायोजित विधायन
अधिकार संघीय संसद (सार्वभौम) कार्यपालिका/स्थानीय तह
स्रोत नेपालको संविधान माउ ऐन (सर्वोच्च विधायन)
वैधता संविधानको अधीन माउ ऐन र संविधानको अधीन

MCQ Traps

Example

संघीय संसदले 'उदाहरण ऐन' पारित गर्छ (सर्वोच्च विधायन)। उक्त ऐनले मन्त्रालयलाई नियम बनाउने अधिकार दिन्छ। मन्त्रालयले बनाएका नियमहरू प्रत्यायोजित विधायन हुन्। यदि मन्त्रालयले ऐनले नदिएको जरिवाना लगाउने नियम बनायो भने, त्यो 'अल्ट्रा भाइरस' हुन्छ र बदर हुन्छ।

Memory Hook

एउटा पिरामिडको कल्पना गर्नुहोस्: आधारमा संविधान, बीचमा सर्वोच्च विधायन (संसद), र टुप्पामा प्रत्यायोजित विधायन (नियम/उपनियम), जुन सधैं तल्लो तहबाट सीमित हुन्छ।

Quick Revision