Llewellyn को Law-Jobs सिद्धान्त: कानूनप्रतिको कार्यात्मक दृष्टिकोण

2026-05-16

परीक्षाको संक्षिप्त अवलोकन

Karl Llewellyn (अमेरिकी यथार्थवादी विधिशास्त्रका एक प्रमुख विचारक) ले Law-Jobs सिद्धान्त प्रस्ताव गरेका थिए। यस सिद्धान्तले कानूनलाई यसका लिखित नियमहरूले नभई समाजमा यसले गर्ने कार्यहरू बाट परिभाषित गर्दछ। यो विधिशास्त्रप्रतिको कार्यात्मक दृष्टिकोण हो।

मूल अवधारणा

Llewellyn का अनुसार कानून ती संस्थाहरूको समूह हो जसले समूहको अस्तित्व र संगठनका लागि अत्यावश्यक "कार्यहरू" गर्दछ। उनले पाँच "कानूनका कार्यहरू" पहिचान गरेका छन्:

• समस्या समाधान (Trouble-cases): समूहको एकतामा खतरा पार्ने विवादहरूको समाधान।
• व्यवहार नियन्त्रण (Channeling): भविष्यका द्वन्द्वहरू रोक्न व्यवहारको मार्गदर्शन।
• अधिकारको बाँडफाँट (Authority): कसको हातमा शक्ति छ र कसरी प्रयोग गरिन्छ भनी तोक्ने।
• सामूहिक लक्ष्य प्राप्ति (Net drive): साझा सामाजिक लक्ष्यहरूका लागि सामूहिक प्रयास।
• विधिशास्त्रीय सुधार (Juristic method): कानूनको निरन्तर समीक्षा र सुधारका विधिहरू।

नेपाल कानूनका आधारहरू

• नेपालको संविधान २०७२: राज्यका अंगहरूको शक्ति बाँडफाँट र राष्ट्रिय लक्ष्यहरूको व्यवस्था।
• मुलुकी संहिता २०७४: विवाद समाधान र आचरण नियमन।

भ्रमित पार्ने शब्दहरू

MCQ जालहरू

• सिद्धान्तको उत्पत्ति: Llewellyn अमेरिकी यथार्थवादी स्कूलका हुन्, प्रत्यक्षवादी होइनन्।
• संख्या: कानूनका कार्यहरू ठ्याक्कै पाँचवटा छन्।

उदाहरण

• समस्या समाधान: जिल्ला अदालतले सम्पत्ति विवादको फैसला गर्ने।
• व्यवहार नियन्त्रण: दुर्घटना रोक्न ट्राफिक नियमहरू।

स्मरणको सूत्र

C.A.N.J.T. : Channeling (नियन्त्रण), Authority (अधिकार), Net drive (लक्ष्य), Juristic method (विधिशास्त्रीय), Trouble-cases (समस्या)।

द्रुत पुनरावलोकन

• को: Karl Llewellyn.
• दृष्टिकोण: कार्यात्मक (कानून एक गतिविधि हो)।
• पाँच कार्यहरू: समस्या समाधान, व्यवहार नियन्त्रण, अधिकारको बाँडफाँट, सामूहिक लक्ष्य, विधिशास्त्रीय सुधार।