कानूनी यथार्थवादमा नियम संशयवाद र तथ्य संशयवाद
परीक्षा झलक
कानूनी यथार्थवादका दुई आधारस्तम्भ: नियम संशयवाद (लेवेलिन) ले कानुनी नियमको निश्चिततामा शंका गर्छ, जबकि तथ्य संशयवाद (फ्र्यांक) ले तल्लो अदालतले ठहर गर्ने तथ्यमा शंका गर्छ।
मूल अवधारणा
- नियम संशयवाद: कार्ल लेवेलिनसँग सम्बन्धित। कानुनका नियमहरू केवल "कागजी" हुन्; न्यायाधीशको स्वविवेकले गर्दा नियमले मात्र फैसला निर्धारण गर्दैन।
- तथ्य संशयवाद: जेरोम फ्र्यांक (Law and the Modern Mind) सँग सम्बन्धित। नियमहरू निश्चित भए तापनि, तल्लो अदालतमा तथ्यको निरुपण व्यक्तिपरक र अनिश्चित हुने भएकाले यही नै कानुनी अनिश्चितताको मुख्य कारण हो।
नेपाल कानुन सन्दर्भ
विधिशास्त्रको सिद्धान्त; अमेरिकी कानूनी यथार्थवाद सम्बन्धी LLB प्रवेश परीक्षाको मानक विषय।
अन्योल हुने शब्दहरू
| शब्द | शंकाको विषय | मुख्य ध्यान |
|---|---|---|
| नियम संशयवाद | कानुनी नियम | पुनरावेदन अदालत |
| तथ्य संशयवाद | तथ्यको निरुपण | तल्लो अदालत (प्रमाण) |
MCQ पासोहरू
- नाम: नियम (लेवेलिन) बनाम तथ्य (फ्र्यांक)।
- ध्यान: नियम संशयवादीहरू पुनरावेदन तहमा हेर्छन्; तथ्य संशयवादीहरू तल्लो अदालत (मुद्दाको तह) मा हेर्छन्।
उदाहरण
नियम संशयवादका अनुसार नजिर एक लचिलो मार्गनिर्देशन हो, कडा नियम होइन। तथ्य संशयवादका अनुसार साक्षीको विश्वासनीयता यति अस्थिर हुन्छ कि "तथ्य" कहिल्यै निश्चित हुँदैन।
स्मरण सूत्र
Frank = Fact (तथ्य) संशयवाद।
द्रुत पुनरावलोकन
- नियम संशयवाद: लेवेलिन (नियम निश्चित छैनन्)।
- तथ्य संशयवाद: फ्र्यांक (तथ्य निश्चित छैनन्)।
- दुवैको सहमति: 'किताबको कानुन' र 'कार्यान्वयनको कानुन' फरक हुन्छन्।