नेपालको संविधान २०७२
परीक्षाको संक्षिप्त अवलोकन
नेपालको संविधान २०७२ मुख्य विषय हो। जारी मिति, संरचना, र आधारभूत स्तम्भहरू सम्झनुहोस्।
मुख्य अवधारणा
३ असोज २०७२ (२० सेप्टेम्बर २०१५) मा जारी भएको यो संविधान सर्वोच्च कानुन (धारा १) हो। यसले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्यो।
- संरचना: ३५ भाग, ३०८ धारा, ९ अनुसूची।
- स्तम्भ: सङ्घीयता, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता (प्राचीन धर्म/संस्कृतिको संरक्षण), र समावेशिता।
- सरकार: तीन तह (सङ्घ, प्रदेश, स्थानीय)।
नेपाल कानूनका आधार
- धारा १: संविधानको सर्वोच्चता।
- धारा ४: राज्यको परिभाषा।
- धारा ५६: राज्यको संरचना (तीन तह)।
- धारा २७४: संशोधन प्रक्रिया (२/३ बहुमत)।
मुख्य विशेषताहरू
- राष्ट्रप्रमुख: निर्वाचित राष्ट्रपति।
- मौलिक हक: ३१ वटा हक (न्यायिक उपचार प्राप्त)।
- न्यायपालिका: तीन तहको स्वतन्त्र संरचना।
MCQ जालहरू
- मितिको भ्रम: सही मिति (३ असोज २०७२) याद राख्नुहोस्।
- धर्मनिरपेक्षताको परिभाषा: यसलाई केवल 'राज्य र धर्मको अलगाव' नभन्नुहोस्; संविधानले यसलाई प्राचीन धर्म र संस्कृतिको संरक्षण भनी परिभाषित गरेको छ।
उदाहरण
प्रश्न: नेपालको संविधान २०७२ मा कति भाग छन्?
उत्तर: ३५ भाग।
सम्झने सूत्र
- स-ग-ध-स: सङ्घीय, गणतन्त्रात्मक, धर्मनिरपेक्ष, समावेशी।
द्रुत पुनरावलोकन
- मिति: ३ असोज २०७२।
- सर्वोच्चता: धारा १।
- हक: ३१ मौलिक हक।
- संशोधन: २/३ बहुमत।