धर्मपुत्र-धर्मपुत्री तथा संरक्षकत्व: मुलुकी देवानी संहिता, २०७४
Exam Snapshot
मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ ले नाबालकको हितका लागि धर्मपुत्र-धर्मपुत्री र संरक्षकत्वलाई कडा नियमन गरेको छ, जसमा कानुनी मान्यताका लागि दर्ता अनिवार्य छ।
Core Concept
- धर्मपुत्र-धर्मपुत्री: अभिभावकीय अधिकारको कानुनी हस्तान्तरण। अपनाउने व्यक्ति अपनाइने व्यक्तिभन्दा कम्तीमा २५ वर्ष जेठो हुनुपर्छ।
- संरक्षकत्व: नाबालक वा कानुनी क्षमता नभएको व्यक्तिको शरीर र सम्पत्तिको हेरचाह गर्ने कानुनी कर्तव्य।
- अनिवार्य दर्ता: धर्मपुत्र-धर्मपुत्री र संरक्षकत्वका सबै कार्यहरू कानुनी मान्यताका लागि विधिवत रूपमा दर्ता गरिनुपर्छ।
Nepal Law Anchors
- मुलुकी देवानी संहिता, २०७४: भाग ३, परिच्छेद २ (धर्मपुत्र-धर्मपुत्री) र परिच्छेद ३ (संरक्षकत्व)।
Confusable Terms
- धर्मपुत्र-धर्मपुत्री: स्थायी कानुनी सम्बन्ध; जैविक आमा-बुबा र सन्तानको सम्बन्धलाई प्रतिस्थापन गर्छ।
- संरक्षकत्व: अस्थायी वा सीमित सम्बन्ध; हेरचाह र सम्पत्ति व्यवस्थापनमा केन्द्रित।
MCQ Traps
- अपनाउने व्यक्तिको अधिकतम उमेर तोकिएको छ भनी नझुक्किनुहोस्; नियम उमेरको 'अन्तर' (२५ वर्ष) मा आधारित छ, अधिकतम उमेरमा होइन।
- मौखिक धर्मपुत्र-धर्मपुत्री मान्य हुन्छ भनी नसोच्नुहोस्; लिखत पारित गरी दर्ता हुनै पर्छ।
Example
यदि ३० वर्षको व्यक्तिले १० वर्षको बच्चालाई धर्मपुत्र बनाउन खोजेमा, यो निषेधित छ किनकि उमेरको अन्तर कम्तीमा २५ वर्ष हुनुपर्छ (बच्चा ५ वर्ष वा सोभन्दा कम उमेरको हुनुपर्छ)।
Memory Hook
धर्मपुत्रको लागि "२५ वर्षको अन्तर"।
Quick Revision
- उमेरको अन्तर = २५ वर्ष।
- दम्पतीको सहमति = अनिवार्य।
- अनौपचारिक धर्मपुत्र = अमान्य।
- संरक्षकत्व = सम्पत्ति र शरीरको हेरचाह।