त्रिवि एलएलबी प्रवेश परीक्षाका नमुना प्रश्न (२०८३ को ढाँचा) उत्तरसहित
यी २० प्रश्नले त्रिवि एलएलबी प्रवेश परीक्षाको आधिकारिक २०८३ को बाँडफाँट सानो रूपमा पछ्याउँछन्: विधिशास्त्रका १०, संवैधानिक कानुनका ६ र मुलुकी संहिताका ४, अर्थात् वास्तविक १०० प्रश्नको परीक्षाकै ५० : ३० : २० अनुपात (पूरा ढाँचा हेर्नुहोस्)। परीक्षामा जस्तै हरेक प्रश्नलाई एक मिनेट गरी २० मिनेट मा हल गर्नुहोस्। हरेक प्रश्नपछि उत्तर र छोटो व्याख्या दिइएको छ।
विधिशास्त्र (५० मध्ये १०)
१. को प्योर थ्योरी अफ ल का लेखक हुन्?
- (क) जोन अस्टिन
- (ख) हान्स केल्सन
- (ग) एच.एल.ए. हार्ट
- (घ) रस्को पाउण्ड
उत्तर: (ख) हान्स केल्सन। केल्सनको प्योर थ्योरी अफ ल ले कानुनलाई नैतिकता, राजनीति र समाजशास्त्रबाट अलग गर्छ।
२. ग्रुन्डनर्म (आधारभूत मान्यता) कसको अवधारणा हो?
- (क) हान्स केल्सन
- (ख) साभिनी
- (ग) जेरेमी बेन्थम
- (घ) रस्को पाउण्ड
उत्तर: (क) हान्स केल्सन। केल्सनको मान्यताको श्रेणीक्रममा हरेक मान्यताले माथिल्लो मान्यताबाट वैधता पाउँछ, र अन्त्यमा ग्रुन्डनर्ममा पुग्छ।
३. "कानुन सार्वभौमको आदेश हो" भन्ने मत कसको हो?
- (क) जोन अस्टिन
- (ख) साभिनी
- (ग) दुगी
- (घ) एर्लिख
उत्तर: (क) जोन अस्टिन। विश्लेषणात्मक प्रत्यक्षवादको केन्द्रमा रहेको अस्टिनको आदेश सिद्धान्तले कानुनलाई सजायसहितको आदेश भन्छ।
४. फोक्सगाइस्ट (जनताको आत्मा) कोसँग जोडिएको छ?
- (क) साभिनी र ऐतिहासिक सम्प्रदाय
- (ख) बेन्थम र उपयोगितावाद
- (ग) होम्स र यथार्थवाद
- (घ) केल्सन र शुद्ध सिद्धान्त
उत्तर: (क) साभिनी र ऐतिहासिक सम्प्रदाय। साभिनीका अनुसार कानुन भाषाजस्तै जनताको साझा चेतनाबाट विकसित हुन्छ।
५. द कन्सेप्ट अफ ल (सन् १९६१) कसले लेखेका हुन्?
- (क) रोनाल्ड ड्वोर्किन
- (ख) एच.एल.ए. हार्ट
- (ग) लन फुलर
- (घ) जोन रल्स
उत्तर: (ख) एच.एल.ए. हार्ट। हार्टको पुस्तकले कानुनलाई प्राथमिक र द्वितीयक नियमको संयोजनका रूपमा व्याख्या गर्छ।
६. "मान्यताको नियम" हार्टको कुन वर्गमा पर्छ?
- (क) प्राथमिक नियम
- (ख) द्वितीयक नियम
- (ग) नैतिक नियम
- (घ) प्रथाजन्य नियम
उत्तर: (ख) द्वितीयक नियम। हार्टका द्वितीयक नियम मान्यता, परिवर्तन र निर्णयसम्बन्धी नियम हुन्।
७. "मौलिक अवस्था" र "अज्ञानताको पर्दा" कसका विचार हुन्?
- (क) रबर्ट नोजिक
- (ख) जोन रल्स
- (ग) अरस्तु
- (घ) जेरेमी बेन्थम
उत्तर: (ख) जोन रल्स। रल्सको अ थ्योरी अफ जस्टिस (सन् १९७१) अनुसार अज्ञानताको पर्दापछाडि छानिएका सिद्धान्त न्यायोचित हुन्छन्।
८. "सामाजिक इन्जिनियरिङ" का रूपमा कानुनको अवधारणा कोसँग जोडिएको छ?
- (क) रस्को पाउण्ड
- (ख) जोन अस्टिन
- (ग) हान्स केल्सन
- (घ) हेनरी मेन
उत्तर: (क) रस्को पाउण्ड। समाजशास्त्रीय सम्प्रदायका पाउण्डले कानुनलाई समाजका प्रतिस्पर्धी हितबीच सन्तुलन मिलाउने साधन माने।
९. उबी जस इबी रेमेडियम को अर्थ के हो?
- (क) जहाँ हक छ, त्यहाँ उपचार छ
- (ख) कोही पनि कानुनभन्दा माथि छैन
- (ग) खरिदकर्ता सावधान रहोस्
- (घ) कोही पनि आफ्नै मुद्दामा न्यायाधीश हुनु हुँदैन
उत्तर: (क) जहाँ हक छ, त्यहाँ उपचार छ। यस सूत्रअनुसार उल्लङ्घन भएका हरेक कानुनी हकका लागि कानुनले उपचार दिन्छ।
१०. होफेल्डको योजनामा हकको कानुनी सहसम्बन्धी के हो?
- (क) विशेषाधिकार
- (ख) कर्तव्य
- (ग) शक्ति
- (घ) उन्मुक्ति
उत्तर: (ख) कर्तव्य। होफेल्डले हकलाई कर्तव्यसँग, विशेषाधिकारलाई अधिकारविहीनतासँग, शक्तिलाई दायित्वसँग र उन्मुक्तिलाई असक्षमतासँग जोड्छन्।
संवैधानिक कानुन (३० मध्ये ६)
११. नेपालको संविधान कहिले जारी भएको हो?
- (क) २०७२ असोज ३ (२० सेप्टेम्बर २०१५)
- (ख) २०६५ जेठ १५ (२८ मे २००८)
- (ग) २०६३ माघ १ (१५ जनवरी २००७)
- (घ) २०४७ कात्तिक २३ (९ नोभेम्बर १९९०)
उत्तर: (क) २०७२ असोज ३ (२० सेप्टेम्बर २०१५)। दोस्रो संविधानसभाले पारित गरेको संविधान २०७२ असोज ३ मा जारी भयो।
१२. मौलिक हक र कर्तव्य संविधानको कुन भागमा छन्?
- (क) भाग २
- (ख) भाग ३
- (ग) भाग ४
- (घ) भाग ५
उत्तर: (ख) भाग ३। भाग ३ मा धारा १६ देखि ४८ सम्म छन्: मौलिक हक (१६–४६), तिनको कार्यान्वयन (४७) र नागरिकका कर्तव्य (४८)।
१३. समानताको हक कुन धाराले प्रत्याभूत गरेको छ?
- (क) धारा १६
- (ख) धारा १७
- (ग) धारा १८
- (घ) धारा २०
उत्तर: (ग) धारा १८। धारा १८ ले कानुनको दृष्टिमा समानता र कानुनको समान संरक्षणको प्रत्याभूति गर्छ।
१४. संवैधानिक उपचारको हक कुन धारामा छ?
- (क) धारा ४४
- (ख) धारा ४५
- (ग) धारा ४६
- (घ) धारा ४७
उत्तर: (ग) धारा ४६। मौलिक हक हनन भएमा धारा ४६ अनुसार धारा १३३ वा १४४ बमोजिम उपचार माग्न सकिन्छ।
१५. सर्वोच्च अदालतको असाधारण (रिट) अधिकारक्षेत्र कुन धारामा छ?
- (क) धारा १२८
- (ख) धारा १३३
- (ग) धारा १४४
- (घ) धारा १४९
उत्तर: (ख) धारा १३३। धारा १३३ सर्वोच्च अदालतको अधिकारक्षेत्र हो; धारा १४४ ले उच्च अदालतलाई रिट अधिकारक्षेत्र दिन्छ।
१६. नेपालको संविधानमा कतिवटा अनुसूची छन्?
- (क) ७
- (ख) ८
- (ग) ९
- (घ) १०
उत्तर: (ग) ९। संविधानमा ३५ भाग, ३०८ धारा र ९ अनुसूची छन्।
मुलुकी संहिता (२० मध्ये ४)
१७. मुलुकी देवानी संहिता २०७४ र मुलुकी अपराध संहिता २०७४ कहिलेदेखि लागू भए?
- (क) २०७५ भदौ १
- (ख) २०७५ वैशाख १
- (ग) २०७४ असोज ३
- (घ) २०७४ साउन १
उत्तर: (क) २०७५ भदौ १। चारवटै मुलुकी संहिता मुलुकी ऐनलाई विस्थापित गर्दै २०७५ भदौ १ (१७ अगस्ट २०१८) देखि लागू भए।
१८. मुलुकी देवानी संहिता २०७४ अनुसार विवाहको न्यूनतम उमेर कति हो?
- (क) १८ वर्ष
- (ख) २० वर्ष
- (ग) २१ वर्ष
- (घ) आमाबुबाको सहमतिमा १६ वर्ष
उत्तर: (ख) २० वर्ष। संहिताले दुवै पक्षका लागि विवाहको न्यूनतम उमेर २० वर्ष तोकेको छ।
१९. मुलुकी अपराध संहिता २०७४ अनुसार कति वर्षमुनिका बालबालिकालाई फौजदारी दायित्व हुँदैन?
- (क) ७ वर्ष
- (ख) १० वर्ष
- (ग) १४ वर्ष
- (घ) १६ वर्ष
उत्तर: (ख) १० वर्ष। दस वर्षमुनिका बालबालिकालाई सजाय हुँदैन; बालबालिकासम्बन्धी ऐन २०७५ ले पनि यही उमेर मानेको छ।
२०. पक्राउ परेको व्यक्तिलाई कति समयभित्र मुद्दा हेर्ने अधिकारीसमक्ष उपस्थित गराउनुपर्छ?
- (क) १२ घण्टा
- (ख) बाटोको म्यादबाहेक २४ घण्टा
- (ग) ४८ घण्टा
- (घ) ७२ घण्टा
उत्तर: (ख) बाटोको म्यादबाहेक २४ घण्टा। संविधानको धारा २०(३) र मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता २०७४ दुवैले बाटोको म्यादबाहेक २४ घण्टाभित्र उपस्थित गराउनुपर्ने व्यवस्था गरेका छन्।
आफ्नो अंक जाँच्नुहोस्
- १६ वा बढी: तपाईं उत्तीर्ण हुने गतिमा हुनुहुन्छ। अब पूर्ण १०० प्रश्नका मक परीक्षा दिनुहोस्।
- १० देखि १५: विधिशास्त्री, धारा र सजाय पुस्तकालयबाट कमजोरी पूरा गर्नुहोस्।
- १० भन्दा कम: ३ महिनाको अध्ययन योजना बाट सुरु गर्नुहोस्।
थप अभ्यासका लागि एलएलबी प्रवेश परीक्षाका सम्भावित १०० प्रश्न र उत्तर हेर्नुहोस्।